W dniu 11 maja 2026 r. Prezydent Karol Nawrocki podpisał Ustawę z dnia 17 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz niektórych innych ustaw

W dniu 11 maja 2026 r. Prezydent Karol Nawrocki podpisał Ustawę z dnia 17 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz niektórych innych ustaw (nr druku sejmowego 2307)

Główne tezy i kierunki zmian w nowelizacji ustawy o OL i OC

Nowelizacja ustawy podpisana przez Prezydenta RP, ma przede wszystkim charakter korekty wdrożeniowej. Jej celem jest usunięcie problemów ujawnionych w pierwszym okresie obowiązywania ustawy oraz zwiększenie realnej wykonalności systemu OL i OC.

1. Przejście od modelu deklaratywnego do bardziej operacyjnego

Nowelizacja pokazuje, że samo stworzenie systemu prawnego nie wystarcza. Państwo zaczyna dostrzegać potrzebę uproszczenia procedur, przyspieszenia decyzji oraz zwiększenia zdolności praktycznego działania organów OL i OC.

2. Wzmocnienie finansowania OL i OC

Jednym z kluczowych kierunków zmian jest możliwość wieloletniego finansowania działań związanych z OL i OC oraz finansowania systemów ostrzegania i alarmowania z dedykowanych programów państwowych. Oznacza to odejście od doraźnego finansowania na rzecz budowania trwałych zdolności systemowych.

3. Rozbudowa infrastruktury ochronnej

Nowelizacja wprowadza lub doprecyzowuje pojęcie „punktów schronienia”, co wskazuje na próbę stworzenia bardziej elastycznego modelu ochrony ludności niż wyłącznie klasyczne schrony. Państwo zaczyna uwzględniać realne możliwości infrastrukturalne samorządów i istniejącej zabudowy w systemie OL i OC.

4. Uproszczenie procedur administracyjnych

Zmiany mają ograniczyć bariery formalne dotyczące m.in. budowli ochronnych i decyzji administracyjnych związanych z infrastrukturą ochronną. W praktyce oznacza to próbę przyspieszenia działań inwestycyjnych i organizacyjnych w obszarze OL i OC.

5. Zwiększenie elastyczności zakupów i przygotowań

Nowelizacja przewiduje możliwość uproszczonych zakupów sprzętu dla potrzeb OL i OC, w tym częściowego odejścia od pełnych procedur jawnych zamówień publicznych w obszarach związanych z bezpieczeństwem. To sygnał, że ustawodawca zaczyna traktować OL i OC jako obszar wymagający działania również w warunkach presji czasu i zagrożenia.

6. Rosnąca rola samorządów

Zmiany potwierdzają, że ciężar przygotowania OL i OC nadal będzie w dużym stopniu spoczywał na samorządach. Jednocześnie nowelizacja pokazuje, że wcześniejsze przepisy były dla wielu JST trudne do praktycznego wdrożenia bez dodatkowych doprecyzowań i uproszczeń.

Kluczowy wniosek strategiczny

Nowelizacja jest sygnałem, że państwo zaczyna przechodzić od etapu tworzenia systemu OL i OC „na papierze” do etapu budowania jego realnej zdolności działania w sytuacjach kryzysowych i warunkach współczesnych zagrożeń — w tym zagrożeń hybrydowych, infrastrukturalnych i związanych z bezpieczeństwem ludności cywilnej.